ஃபூக்கோவின் தத்துவத்தில் , மையமும் (ஆதிக்க விதிகள், நிறுவனங்கள் அதிகாரப்பூர்வமான கட்டமைப்புகள்) விளிம்புகளும் (ஒதுக்கப்பட்ட, பிறழ்ந்த அல்லது ஓரங்கட்டப்பட்ட மக்கள்) ஆகிய இரண்டும் தனித்தனியாக இயங்குவதில்லை. மையம் தனது சொந்த அடையாளத்தை நிலைநிறுத்திக் கொள்ள விளிம்புகளை முழுமையாகச் சார்ந்துள்ளது. மையம் எது சாதாரணமானது,பகுத்தறிவுடையது அல்லது ஆரோக்கியமானது என்பதை வரையறுக்க, எது அசாதாரணமானது, பைத்தியக்காரத்தனமானது அல்லது நோயுற்றது என்பதை வெளிப்படையாக உருவாக்கி, அதைத் தூக்கி எறிகிறது. Madness and Civilization என்ற தனது நூலில், "பகுத்தறிவு" என்ற நவீனக் கருத்துருவானது, "பைத்தியக்காரத்தனம்" என்ற கருத்தாக்கத்தை உருவாக்கி, பைத்தியம் பிடித்தவர்களை உடல்ரீதியாகத் தனிமைப்படுத்துவதன் மூலமே தன்னை வரையறுத்துக் கொள்ள முடிந்தது என்பதை ஃபூக்கோ விவரிக்கிறார்.
விளிம்புகள் மையத்தின் கவலைகளையும் மதிப்புகளையும் பிரதிபலிக்கும் ஒரு கண்ணாடியாகச் செயல்படுகின்றன. ஒரு சமூகம் எதனைத் தண்டிக்கிறது, குற்றமாக்குகிறது அல்லது நோயாகக் கருதுகிறது என்பதைப் பார்க்கும் வரை, அச்சமூகம் எதற்கு அதிக மதிப்பு அளிக்கிறது என்பதைப் புரிந்து கொள்ள முடியாது.
மையம் விளிம்புகளைக் கண்காணிக்கவும் கட்டுப்படுத்தவும் முயன்றாலும், அது விளிம்புகளையே பெரிதும் சார்ந்து வாழ்கிறது. மையத்தின் நிறுவனங்கள் (சிறைச்சாலைகள், மனநலக் காப்பகங்கள், கிளினிக்குகள்) தங்களுடைய அதிகாரம், நிதி, இருப்பு ஆகியவற்றை நியாயப்படுத்துவதற்கு விளிம்புகள் எப்போதும் நீடித்திருக்க வேண்டியது அவசியமாகிறது. விளிம்புகள் என்பது அமைப்பிற்கு வெளியே இருப்பதில்லை; அவையே அந்த அமைப்பிற்கு வடிவத்தைத் தருகின்றன.
நிறுவன அதிகாரத்தின் மறைமுகச் செயல்பாடுகளை அம்பலப்படுத்தவும், கேலி செய்யவும் எழுத்தாளர்கள் பெரும்பாலும் இலக்கியத்தைப் பயன்படுத்துகின்றனர். உதாரணமாக, ஜார்ஜ் ஆர்வெல்லின் (George Orwell) “1984 “அல்லது மார்கரெட் அட்வுட்டின் (Margaret Atwood) “The Handmaid’s Tale” ஆகிய நாவல்கள் ஃபூக்கோவின் 'உயிரதிகாரம்' (biopower) 'கண்காணிப்பு' (surveillance) ஆகியவற்றை நிகழ்த்திக்காட்டும் இலக்கியங்கள் எனலாம் . நிறுவனங்கள் எவ்வாறு உடல், மொழி , சிந்தனை ஆகியவற்றைக் கட்டுப்படுத்துகின்றன என்பதை அவை அம்பலப்படுத்துகின்றன, அத்துடன் வாசகர்களுக்கு இந்த நிறுவன அதிகாரம் இயல்பாக்கப்படுவதை எதிர்ப்பதற்கான தத்துவ நோக்கைக் கொடுக்கின்றன.
எதிர்ப்பிலக்கியமானது கற்பனையை விரிவும் ஆழமும் கொண்டதாக அதீதக் கற்பனையை முன்வைப்பதாகவும் இருக்கலாம். நவீனக் கலையில், தாதாயிசம், சர்ரியலிசம், அப்ஸ்ட்ராக்ட் எக்ஸ்பிரஷனிசம் போன்ற இயக்கங்களை அழகியல் ரீதியான எதிர்ப்பாகப் புரிந்து கொள்ளலாம். கலை என்பது ஒழுங்காகவும், போதனை சார்ந்ததாகவும் அல்லது எளிதில் வணிகமயமாக்கக் கூடியதாகவும் இருக்க வேண்டும் என்று கோரும் கல்வி, அரசியல் மையங்களை, வேண்டுமென்றே குழப்பமான, பகுத்தறிவுக்கு அப்பாற்பட்ட அல்லது எளிதான பொருள் விளக்கத்திற்கு அடங்காத கலைகளை உருவாக்குவதன் மூலம் கலைஞர்கள் தீவிரமாக எதிர்க்கின்றனர்.
எழுத்தாளர் என்ற கருத்துருவம் கூட எழுத்துக்களைக் கட்டுப்படுத்தவும், வகைப்படுத்தவும், கண்காணிக்கவும் மையத்தால் வடிவமைக்கப்பட்ட ஒரு சட்ட கலாச்சாரக் கட்டமைப்பு என்று ஃபூக்கோ வாதிடுகிறார். ஒரு பிரதியை ஒரு குறிப்பிட்ட எழுத்தாளருடன் இணைப்பதன் மூலம், சமூகம் அந்த மீறல் சிந்தனைகளுக்கு ஒருவரைச் சட்டப்பூர்வமாகப் பொறுப்பாக்க முடியும். தணிக்கையும் ,பதிப்புரிமைச் சட்டங்களும் இலக்கியத்தை வணிகமயமாக்குவதோடு, ஒரு இலக்கியப் பிரதி தரக்கூடிய எல்லையற்ற அர்த்தச் சாத்தியப்பாடுகளைக் கட்டுப்படுத்தவும் முடியும். இவற்றுக்குப் புனிதங்கள் ஏதுமில்லை.
எது விலக்கப்படுகிறதோ, எது புறக்கணிக்கப்படுகிறதோ, எது விளிம்பிலிருக்கிறதோ அதுவே கலையாக இருக்கிறது, முன்னோடி இலக்கியமாகச் செழிக்கிறது